Bartłomiej z Bydgoszczy
Biografia
Bartłomiej z Bydgoszczy, urodzony około 1475 roku w Bydgoszczy, pochodził najprawdopodobniej z zamożnej rodziny mieszczańskiej. Na chrzcie otrzymał imię Stanisław, które zmienił na Bartłomiej lub Bartosław po wstąpieniu do zakonu bernardynów przed 1500 rokiem.
Studiował na Akademii Krakowskiej, gdzie w 1505 roku uzyskał stopień bakałarza na wydziale artystycznym. Przez większość życia związany był z Bydgoszczą, pełniąc funkcje kaznodziei i opiekuna biblioteki klasztornej. W latach 1518-1524 był gwardianem klasztoru bydgoskiego, a także wykładał w studium filozoficznym oraz prowadził nowicjat.
Bartłomiej był człowiekiem wykształconym i wszechstronnym. Sporządził kopiarz bulli i przywilejów, pisał manuskrypty o dziejach zakonu, a w 1522 roku przełożył na język polski reguły Trzeciego Zakonu św. Franciszka. Jednak jego najważniejszym dziełem są dwa słowniki: łacińsko-polski z 1532 roku oraz zbiór polskich wyrazów dopisanych do słownika Reuchlina z 1544 roku. Te prace zawierają tysiące polskich słów, w tym wiele archaizmów, i są cennym źródłem dla historyków języka polskiego.
Jego działalność naukową odkryto dopiero w XIX wieku, a dziś jego imię jest cytowane w opracowaniach dotyczących historii polszczyzny. Inkunabuł z jego słownikiem z 1544 roku znajduje się w Narodowym Zasobie Bibliotecznym.